การให้อาหารปลานิลในกระชัง

ให้อาหารปลานิลในกระชัง ตามช่วงเวลาที่เหมาะสม

อาหารปลานิล

สำหรับการเลี้ยงปลานิลในกระชัง ถือว่าเป็นรูปแบบการเลี้ยงปลาแบบพัฒนา (Intensive) หรือกึ่งพัฒนา (Semi intensive) เน้นการให้อาหารเพื่อเร่งผลผลิตและการเจริญเติบโตเป็นหลัก จึงควรให้อาหารจำพวกโปรตีนค่อนข้างสูง และเหมาะสมกับความต้องการของปลานิลแต่ละขนาด และปัจจัยสำคัญที่เกษตรผู้เลี้ยงปลาควรพิจารณา ในการให้อาหารปลานิลในกระชัง มีดังนี้ครับ

1. ปริมาณโปรตีนในอาหารสำหรับปลานิล ปริมาณโปรตีนที่เหมาะสมสำหรับการเจริญเติบโตของปลานิลที่มีอายุแตกต่างกัน ปริมาณโปรตีนในอาหารปลาก็จะแตกต่างกันด้วย แต่สำหรับลูกปลานิลวัยอ่อน (Juvenile) และลูกปลานิ้ว (Fingerling) เป็นช่วงที่ต้องการอาหารที่มีระดับโปรตีนประมาณ 30-40 % แต่สำหรับปลานิลใหญ่ จะต้องการอาหารที่มีปริมาณโปรตีนลดลงมาเพียง 25-30 %

2. ช่วงเวลาในการให้อาหาร “ปลานิล” โดยปกติแล้วปลานิลจะกินอาหารได้ดีในสภาพน้ำที่มีปริมาณออกซิเจนละลายในน้ำสูง ซึ่งจะเป็นช่วงเวลากลางวัน เพราะฉะนั้นเกษตรกรผู้เลี้ยงปลานิลควรให้อาหารปลานิลในเวลากลางวันเป็นดีที่สุดครับ

3. ความถี่ในการให้อาหาร “ปลานิล” ปลานิลจัดว่าเป็นปลาที่ไม่มีกระเพาะอาหารจริง จึงเป็นปลาที่กินอาหารได้ทีละน้อยและมีการย่อยอาหารที่ค่อนข้างช้า การให้อาหารครั้งละมากๆ จะทำให้สิ้นเปลืองเปล่าๆ และยังอาจจะทำให้เกิดน้ำเสียได้ ดังนั้นในการให้อาหารปลานิลให้ได้ประโยชน์สูงสุดจึงควรให้อาหารทีละน้อย แต่ให้บ่อยๆ 4-5 ครั้งต่อวันก็พอ จะทำให้ปลานิลกินอาหารได้หมดและเจริญเติบโตเร็วขึ้นด้วย

4. อัตราการให้อาหาร “ปลานิล” สำหรับปริมาณอาหารสำหรับปลานิล ให้เราพิจารณาจากขนาดของปลานิลและอุณหภูมิของน้ำ หากอุณหภูมิของน้ำสูงขึ้น ก็จะทำให้ปลานิลกินอาหารได้มากขึ้นด้วย สำหรับอุณหภูมิของน้ำที่เหมาะสมจะอยู่ที่ 25-30 องศาเซลเซียส และควรให้อาหารปลา 20 % ของน้ำหนักปลา  แต่สำหรับขนาดเล็กในปลารุ่น อัตราการให้อาหารจะลดลงเหลือประมาณ 6-8 % และสุดท้ายสำหรับปลานิลขนาดใหญ่ อัตราการให้อาหารจะเหลือเพียงประมาณ 3 - 4 % ของน้ำหนักตัวปลาครับส่วนการจัดการระหว่างการเลี้ยงปลานิลในกระชัง ควรมีการตรวจสอบกระชังปลา และมีการซ่อมแซมส่วนที่ชำรุดทุกๆสัปดาห์ รวมทั้งเกษตรกรควรสุ่มจับปลานิลที่เลี้ยง มาตรวจสอบน้ำหนักด้วย เพื่อที่จะคำนวณปริมาณอาหารสำหรับใช้เลี้ยงปลาได้

ที่มา: กรมประมง (กระทรวงเกษตรและสหกรณ์)

โรคปลานิล ที่เกิดจากปรสิตภายนอก

โรคปลานิล ที่เกิดจากปรสิตภายนอก

โรคปลานิล

สำหรับปรสิตภายนอกที่ทำอันตรายต่อปลานิลก็มีอยู่หลายชนิด โดยปรสิตที่ว่านี้ จะเข้าไปเกาะอยู่ตามบริเวณเหงือก ผิวหนัง และครีบของปลานิล ทำให้ปลาเกิดการระคายเคืองเกิดเป็นบาดแผล ส่วนพวกที่เกาะอยู่บริเวณเหงือก ก็จะทำให้มีผลต่อกระบวนการแลกเปลี่ยนก๊าซ ทำให้ปลานิลเกิดปัญหาขาดออกซิเจนได้ ซึ่งปรสิตภายนอกที่เป็นศัตรูของปลานิล ก็มีอยู่มากมายหลายชนิด แต่หลักๆ ก็จะมีดังนี้

โรคที่สำคัญของ "ปลานิล"

1. โปรโตซัว

พยาธิในกลุ่มนี้จะเป็นอันตรายต่อลูกปลานิลมากกว่าปลานิลที่โตแล้ว  ซึ่งชนิดของโรคโปรโตซัวที่พบบ่อยได้แก่ เห็บระฆัง (Trichodina sp,Chilodonella sp,Ichthyophthirius multfilis)

การป้องกันและรักษา: ใช้ฟอร์มาลิน (formalin) อัตราเข้มข้น 5-50 ppm

2. ปลิงใส ทำให้เหงือกปลานิลบวม

ศัตรูปลานิลที่ว่านี้ ได้แก่ Gyrodactylus sp และ Dactylogyrus sp ซึ่งพวกนี้จะเข้าไปเกาะบริเวณเหงือกปลานิล ทำให้เหงือกมีผิวหนาขึ้น หรือเกิดอาการบวม ทำให้ปลานิลหายใจไม่สะดวก

การป้องกันและรักษา: ใช้ฟอร์มาลิน (formalin) อัตราเข้มข้น 5-50 ppm

3. ครัสเตเซียน ปรสิตกินเนื้อเยื่อปลานิล

ได้แก่ Argulus sp,Ergasilus sp,Lernaea sp และ Lamproglena sp ซึ่งปรสิตในกลุ่มนี้ จะมีส่วนของอวัยวะที่มีปลายแหลมสามารถฝังเข้าไปในเนื้อปลา เพื่อยึดเกาะและกินเซลล์ หรือกินเลือดของปลานิลเป็นอาหารได้ ซึ่งจะทำอันตรายต่อปลานิลอย่างรุนแรง ทำให้ปลานิลเกิดบาดแผลขนาดใหญ่และเกิดการสูญเสียเลือด จนอาจถึงขั้นตายได้ ซึ่งศัตรูของปลานิลกลุ่มนี้มักพบในปลานิลที่เลี้ยงในกระชังเป็นส่วนใหญ่ครับ

การป้องกันรักษา: ใช้ดิพเทอร์เรกซ์ ในอัตรความเข้มข้น 0.25-0.05 ppm แช่ไว้ตลอด