เลี้ยงปลานิลร่วมกับไก่กระทงบนบ่อปลา

เทคนิคเลี้ยงปลานิล ร่วมกับไก่กระทงบนบ่อปลา

ปัจจุบันอาหารโปรตีนจากปลาได้รับความนิยมบริโภคสูงขึ้นทุกทีครับ ปลานิลเป็นปลาที่ได้รับความนิยมบริโภคมากที่สุด โดยเฉพาะในจังหวัดเชียงใหม่ ประมาณกันว่าแต่ละวันปริมาณ ความต้องการปลานิลมีถึง 40 ตัน แต่ในจังหวัดเชียงใหม่มีการผลิตเพียง 7 ตัน/ วัน ( เทพรัตน์ อึ้งเศรษฐพันธุ์ 2545 : 1) นอกนั้นต้องนำเข้าจากจังหวัดอื่นๆ เช่น เชียงราย นครสวรรค์ สุพรรณบุรี พิษณุโลก อุตรดิตถ์ ทำให้เกษตรกรในจังหวัดเชียงใหม่ ขาดโอกาสในการสร้างรายได้ให้กับตนเอง ความเป็นไปได้ในการขยายการผลิตมีอยู่ แต่การผลิตยังประสบปัญหาด้านการจัดการ โดยเฉพาะการเลี้ยงร่วมกับไก่กระทงบนบ่อปลานิล ทำให้ได้รับผลตอบแทน และผลผลิตที่ต่ำ
 
การหาแนวทางแก้ไขเพื่อเพิ่มผลผลิตและเพิ่มรายได้ให้กับเกษตรกร จะเป็นแนวทางในการขยายการผลิตปลานิล ให้เพียงพอกับการบริโภค และเพื่อตอบสนองความต้องการของจังหวัด 

จากการศึกษาประสิทธิภาพการผลิตปลานิลจังหวัดเชียงใหม่ กรณีเลี้ยงร่วมกับไก่กระทงบนบ่อปลา โดยใช้แพจำลองทางคณิตศาสตร์ Cobb Douglass พบว่า ระดับการเลี้ยงที่เหมาะสมเพื่อให้ได้พันธุ์ปลานิลสูงสุด 

อัตราการลงทุนเลี้ยงปลานิล

1. จะใช้พันธุ์ปลานิล 5,000 ตัว/ ไร่ 

2. มูลไก่แห้ง 5,934 กิโลกรัม/ ไร่ ( ซึ่งเท่ากับการเลี้ยงไก่บนบ่อปลา 824 ตัว/ รุ่น/ บ่อขนาด 1 ไร่) 

3. อาหารปลาแบบเม็ด 1,370 กิโลกรัม/ ไร่ ซึ่งจะได้รับผลผลิตปลานิล 2,705 กิโลกรัม/ ไร่ และมีรายได้ 89,273 บาท/ ไร่ กำไร 53,778 บาท/ ไร่ ณ 

4. ราคาพันธุ์ปลาตัวละ 0.35 บาท มูลไก่แห้งกิโลกรัมละ 1 .67 บาท 

5. ราคาอาหารปลาแบบเม็ดกิโลกรัมละ 17.40 บาท และราคาผลผลิตกิโลกรัมละ 33 บาท
  
การศึกษาประสิทธิภาพการเลี้ยงปลานิลนี้ เป็นการวิเคราะห์โดยใช้หลักทฤษฎีทางเศรษฐศาสตร์เพื่อกำไรสูงสุด การจะนำผลการศึกษาไปใช้จำเป็นต้องปรับให้เหมาะสมกับหลักการทางการเกษตร กล่าวคือ การเพิ่มหรือลดการใชัปัจจัยการผลิต เช่น พันธุ์ปลานิล ต้องคำนึงถึงความหนาแน่นของจำนวนปลานิลต่อตารางเมตรหรือต่อไร่ รวมทั้งปัจจัยอื่นๆด้วย
   
ขอขอบคุณข้อมูลจาก: สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

เลี้ยงปลานิลในกระชัง แบบลดต้นทุน

เลี้ยงปลานิลในกระชัง ลดต้นทุนเพิ่มผลผลิต

การเลี้ยงปลานิลในกระชังมักจะเจอปัญหาในช่วงการเอาลูกปลาลงกระชังใหม่ๆ ซึ่งพบว่าจะมีโรคพยาธิภายนอก

วิธีการแก้ปัญหาเบื้องต้น ให้เกษตรกรห่อด่างทับทิม โดยรวบกระชังเข้ามาบริเวณหนึ่ง และเอาด่างทับทิมเทลงไปเพื่อฆ่าเชื้อให้ปลานิล

วิธีการแก้ปัญหาอีกวิธีหนึ่งคือ

1. ใช้กระเทียมประมาณ 1 ขีด 
2. ผสมในอาหารประมาณ 5 กิโลกรัม 
3. ใช้เลี้ยงปลานิลในช่วง 1 เดือนแรกก็จะสามารถช่วยได้
  
การปรับปรุงอุปกรณ์ให้อาหารปลานิล เพื่อป้องกันอาหารลอยออกนอกกระชังโดยเปล่าประโยชน์ อุปกรณ์ดังกล่าว ทำมาจากขวดน้ำดื่มที่มีอยู่ทั่วไป เพียงแค่ตัดด้านล่างขวดออกแล้วเย็บตะแกรงพลาสติกแข็งเข้ามาแทน ทำทุ่นไว้รอบทั้ง 4 ด้าน และเอาเชือกร้อยไว้กับขอบกระชังป้องกันขวดล้ม จากนั้นก็เอาอาหารมาเทใส่ขวด ปลาก็จะมากิน สามารถประหยัดค่าอาหารได้อีกทางหนึ่งด้วยครับ

การเลี้ยงปลานิลในกระชัง จำเป็นต้องใช้ลูกปลาแปลงเพศ เพราะการเลี้ยงปลานิลต้องการปลาเพศผู้ โดยกระบวนการแปลงเพศปลาปกติจะใช้ฮอร์โมนเพศผู้ผสมลงไปในอาหาร ใช้เลี้ยงลูกปลาประมาณ 3-4 สัปดาห์ และหลังจากนั้นก็เลี้ยงตามปกติโดยไม่ใช้ฮอร์โมน แต่ในการศึกษาวิจัยแทนที่จะใช้ฮอร์โมนผสมในอาหาร ก็นำฮอร์โมนมาผสมในน้ำแล้วเอาปลามาแช่ นำถาดแช่ลูกปลานิลวางบนโต๊ะขยับสารละลายสำหรับแปลงเพศปลา ใช้ระยะเวลาเพียง 1-2 วันเท่านั้นก็จะได้ปลานิลเพศผู้ประมาณ 80% ซึ่งวิธีนี้สามารถประหยัดเวลา และลดต้นทุนในการซื้อฮอร์โมนได้ถึงครึ่งหนึ่งของวิธีการผสมฮอร์โมนกับอาหาร ให้ปลานิลกิน


ข้อแนะนำสำหรับการเลี้ยงปลานิล

เกษตรกรผู้เลี้ยงปลานิลในบ่อดินและในกระชัง ควรติดตั้งปั๊มลมหรือปั๊มน้ำด้วย เพื่อแก้ปัญหาเวลาเกิดน้ำเสียหรือวันไหนแดดไม่พอ ฝนตกหนัก ปริมาณออกซิเจนในน้ำต่ำ ก็สามารถเปิดปั๊มลมเพิ่มออกซิเจนในน้ำช่วยให้ปลาไม่ตายได้